تمهيد دوّم [ رابطه عدالت با مساوات و وحدت ] بدانكه صفت عدل و رفتار عدالت و انصاف و بودن بر صراط مستقيم ، ناشى از وحدت و يگانگى ذات مىشود و صفت ظلم و جور و اعتساف و كجى و افراط و تفريط ، ناشى از دوئى و تركيب در ذات مىشود و هر كجا كه وحدت و يگانگى ذات بيشتر و شديدتر است ؛ صفت عدالت او اتمّ ، اوجب ، اشمل و اكمل مىباشد و هر كجا كه وحدت و يگانگى كمتر و ضعيفتر است ، صفت عدالت او انقص و غير اشمل مىباشد . چونكه خداوند تبارك و تعالى در وحدت و يگانگى در وجه اتمّ مىباشد و تركيب در ذات و شريك در الوهيت و ربوبيت و صفات ندارد و وجود ، عين ذات او و ذات او ، عين صفات او و ذات و صفات او عين وحدت اوست و او يك است نه يكى و وحدت است نه واحد ، لهذا جميع صفات و افعال او همگى عدل و عدالت است . إِنَّ رَبِّي عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ « 1 » و شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ « 2 » . و ميل در مشيّت او و ظلم در تقدير او و جور در قضاء او و مفرّ و مهرب از حكومت و عدل او نمىباشد . از اينجاست كه اقرار و اعتراف به عدل او از اعظم اصول دين و اركان توحيد شده است و نسبت جور و ظلم به او از اعظم مفاسد در عقايد گرديده است . چونكه نسبت

--> ( 1 ) . هود : 76 ( 2 ) . آل عمران : 18